The Times: Hamaney’in Moskova’ya kaçmak için acil durum planı var

İran’da ekonomik sebeplerle başlayan ve kısa müddette hükümet tersi bir hale evrilen protestolar, bölgedeki gerginliği arttırıyor.

İngiltere merkezli The Times gazetesi, eylemler kapsamında İran lideri Hamaney’e dair çarpıcı bir argümanda bulundu. 

HAMANEY’İN MOSKOVA’YA KAÇMA PLANI

Gazete, kendileriyle paylaşılan bir istihbarat raporuna dayandırdığı haberinde, “İran’daki protestoların gün geçtikçe artması ve güvenlik güçlerinin protestoları bastıramaması ya da saf değiştirmesi durumunda, İran’ın Dini Lideri Ali Hamaney’in Moskova’ya kaçmak için bir ‘acil durum planının’ bulunduğunu” argüman etti.

Rapora nazaran, 86 yaşındaki Hamaney, ordunun ya da seçkin güvenlik birliklerinin dağılmaya başladığını, saf değiştirdiğini ya da buyrukları uygulamayı reddettiğini düşünürse, yakın yardımcıları ve aile üyelerinden oluşan küçük bir etrafla birlikte Tahran’dan ayrılacak.

Haberde, “Acil durum planı, Hamaney ve ortalarında oğlu ve veliaht olarak gösterilen Mücteba’nın da bulunduğu en fazla 20 kişilik çok yakın bir yardımcı ve aile etrafını kapsıyor.” ifadelerine yer verildi.

BEŞAR ESAD’IN KAÇIŞINA BENZETİLDİ

İddia edilen kaçış planının, devrik Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın muhalif güçlerin başşehir Şam’a yaklaşması üzerine Aralık 2024’te Moskova’ya kaçmasına benzediği belirtildi.

MAL VARLIĞI

The Times UK ile paylaşılan istihbarat raporuna nazaran, hazırlıklar ortasında, gerekli olması halinde süratli ve inançlı bir çıkışı sağlamak için yurt dışındaki mal varlıklarının, mülklerin ve nakit paranın garanti altına alınması da yer alıyor.

Hamaney’in, büyük kısmı İran’ın en güçlü yarı-devlet vakıflarından biri olan Setad’la temaslı, geniş bir mal varlığı ağını denetim ettiği düşünülüyor.

Bu varlıkların pahasını yaklaşık 95 milyar dolar olarak kestirim ediliyor.

YETKİLİLERİN YURT DIŞINDAKİ AİLELERİ

The Times ayrıyeten, ortalarında Yüksek Ulusal Güvenlik Kurulu Sekreteri Ali Laricani’nin de bulunduğu kimi üst seviye İranlı yetkililerin, ABD, Kanada ve Birleşik Arap Emirlikleri üzere ülkelerde halihazırda yaşayan yakın aile üyeleri olduğunu da aktardı.

“ZAYIF VE PARANOYAK HALDE”

The Times, Hamaney’in, “Haziran 2025’teki İsrail’le yaşanan 12 günlük savaşın akabinde artık hem zihinsel hem de fizikî olarak daha zayıf durumda olduğunu” öne sürdü.

Rapora nazaran, Hamaney, “paranoyak bir başkan olarak tanımlanırken, bu özelliğin İran’ın güvenlik güçlerinin kendisini terk etmesi ihtimaline karşı İran’dan ayrılma planını şekillendirdiği” öne sürüldü.

“BİR YANDAN DA DAVASI İÇİN MOTİVE VE PRAGMATİK”

Raporda yer alan değerlendirmede, “Bir yandan son derece ideolojik olarak motive olmuş durumda, lakin öteki yandan gördükleri konusunda pragmatik. Uzun vadeli daha büyük bir dava uğruna taktiksel uzlaşmaları kabul edebiliyor. Uzun vadeli düşünen bir başkan.” sözlerine yer verildi.

İRAN’DA ARTAN PROTESTOLAR

İran’da ekonomik badirelerin tetiklediği protestolar, dini merkezlerden biri olan Kum başta olmak üzere ülkenin birçok kentinde gerçekleştirildi.

Göstericiler, İslam İhtilal Muhafızları Ordusu (IRGC), Besic milisleri, polis ve ordu birlikleri dahil güvenlik güçlerini; gerçek mermi, biber gazı ve tazyikli su kullanarak protestoları bastırmakla suçladı.

BÖLGESEL MÜDAHALELER YANSIYI ARTIRDI

Kamuoyundaki reaksiyonun, İran’ın bölgesel müdahalelerine yönelik harcamalar nedeniyle de arttığı belirtildi.

Hamaney’in uzun müddettir kendisini dünya genelindeki Şiilerin lideri olarak konumlandırdığı, bu kapsamda Lübnan, Gazze, Irak, Suriye ve Yemen’deki müttefik silahlı kümelere yapılan yatırımları savunduğu kaydedildi.

Ancak İsrail’le yaşanan çatışmaların akabinde bu yapıların zayıflaması, ülke içinde artan enflasyon ve berbatlaşan hayat şartlarıyla birleşince, kimi İranlıların bu siyasetleri sorgulamaya başladığı aktarıldı.

ABD VE İSRAİL’DEN İRAN’A TEHDİT

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik tehditlerini sürdürdü ve protestolarda “İran’ın yine insanları öldürmeye başlaması halinde ABD tarafından çok sert halde vurulacağını” söyledi.

İsrail Ana Muhalefet Lideri Yair Lapid de Tahran’a bir ihtarda bulunarak, “İran’daki rejim, Venezuela’da neler olup bittiğine çok dikkat etmeli.” dedi.

MADURO İÇİN DE EMSAL TEZLER VARDI

Benzer argümanlar, daha önce Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro hakkında da gündeme gelmişti.

ABD merkezli Wahington Post ve New York Times gazeteleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Venezuela Devlet Lideri Nicolas Maduro’ya misyonu bırakması halinde Türkiye’ye gitmesi tarafında bir teklif sunduğu öne sürüldü.

ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada, Trump’ın Maduro’ya Türkiye seçeneğini teklif ettiğini lakin Maduro’nun bu öneriyi kabul etmediğini söyledi.

Söz konusu argüman, ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri operasyonu ve Maduro ile eşi Cilia Flores’in alıkonulmasının akabinde gündeme geldi. Washington idaresi mevzuya ait resmi bir açıklama yapmazken, Karakas idaresi daha evvel bu savları reddetmişti.