Erkeklerde hormon değişimiyle ortaya çıkan “özel dönem” iddiası
Son devirde dijital platformlarda, erkeklerin de bayanlara emsal formda “özel dönemler” yaşadığı tarafında paylaşımlar dikkat çekiyor. Bu içeriklerde erkek hormonlarındaki değişimler, bayanlardaki regl döngüsüne benzetilerek aktarılıyor. Fakat bilimsel literatür, bu benzetmenin biyolojik bir karşılığı olmadığını ortaya koyuyor. Uzmanlara nazaran erkeklerde hormon düzeyleri değişebilir; lakin bu durum, nizamlı ve tarifli bir döngü manasına gelmiyor.
İDDİALARIN DAYANDIRILDIĞI UZMAN GÖRÜŞLERİ
Bu tartışmalarda ismi geçen isimlerden biri, hayvan davranışları ve hormon alakası üzerine çalışmalarıyla bilinen Dr. Gerald Lincoln. Lincoln’ün bilhassa kimi göğüslü çeşitlerinde testosteron düzeylerinin mevsimsel değişimlere bağlı olarak davranış farklılıkları oluşturduğunu gösteren çalışmaları, erkek hormonlarının davranış üzerindeki tesirlerine dikkat çekiyor. Bu araştırmalar, testosteronun sadece fizikî değil, duygusal ve davranışsal süreçlerle de alakalı olduğunu ortaya koyuyor.
Bu yaklaşım vakitle, erkeklerde hormon değişimlerine bağlı ruh hali ve davranış farklılıklarını tanımlamak için kullanılan “Irritable Male Syndrome (IMS)” kavramının gündeme gelmesine yol açtı. Kavramın popülerleşmesinde ise klinik psikolog Dr. Jed Diamond önemli rol oynadı. Diamond, testosteron düzeylerindeki düşüşlerin birtakım erkeklerde yorgunluk, sonluluk, güç azalması ve his durum değişiklikleriyle ilişkilendirilebileceğini savundu; bu durumu vakit zaman bayanlardaki PMS ile karşılaştıran sözler kullandı.
BİLİMSEL ÇERÇEVE NET ÇİZİLİYOR
Uzmanların ortaklaştığı temel kıymetlendirme şu tarafta: Bayanlardaki adet döngüsü, üreme sistemiyle direkt temaslı, aylık ve tertipli bir fizyolojik süreçtir. Erkeklerde ise bu döngüyü oluşturacak biyolojik sistemler bulunmaz. Bu nedenle bayanlardaki adet döngüsünün erkekler için muadil bir karşılığı yoktur.
Erkeklerde başta testosteron olmak üzere birtakım hormon düzeyleri; gün içindeki biyolojik ritme, yaşa, gerilim seviyesine ve hayat stiline bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Bu değişimler ruh hali ve davranış üzerinde tesirli olabilir. Testosteron düzeylerindeki düşüş, birtakım erkeklerde sonluluk, huzursuzluk, içe kapanma yahut depresif hislerle kendini gösterebilir. Lakin bu tablo sistemli, aylık ve öngörülebilir bir döngü oluşturmaz.
IMS üzere kavramlar ise tıp literatüründe resmi ve kozmik bir tarif olarak yer almaz; daha çok teorik yaklaşımlar ve tanınan yorumlar kapsamında ele alınır.
