Akkuyu NGS’de ilk ünite devreye alınmaya hazırlanıyor
Mersin’in Gülnar ilçesinde Rusya ile Türkiye’nin nükleer alandaki iş birliğinde yükselen Akkuyu Nükleer, bölgenin iktisadına ve Türkiye’nin güç açığını gidermeye hizmet etmeye hazırlanıyor.
Dedusenko, Rusya’nın başşehri Moskova’da açıklama yaptı.
Akkuyu NGS alanında, dört güç ünitesinin tamamının tesislerinde çalışmaların devam ettiğini aktaran Dedusenko, “1’inci güç ünitesinde devreye alma çalışmalarının tamamlanmasına odaklanılmış durumda. Bu, ünitenin tüm sistemlerinin kapsamlı denetim süreçlerinden geçtiği, devreye alma öncesi hazırlık evresidir. Güç ünitesindeki temel inşaat çalışmaları tamamlandı.” diye konuştu.
“MONTAJ DEVAM EDİYOR”
Dedusenko, Akkuyu NGS’nin tüm güç ünitelerinin binalarına teknik su sağlamak için kullanılacak deniz ve kıyı hidroteknik tesisleri kompleksinin inşaatının tamamlanmak üzere olduğunu tabir ederek, şunları kaydetti:
Santralde üretilen elektriği şebekeye iletecek olan gaz yalıtımlı anahtarlama tertibatı binasında, akım yolları ve ilgili ekipmanların montajı ağır bir halde devam ediyor. 2025’in sonuna kadar anahtarlama tertibatı ekipmanının montajını tamamlamayı planlıyoruz. Bu, NGS’nin kilit bileşenlerinden biri ve reaktörün hedefi bakımından insan kalbiyle karşılaştırılabilirse, ‘gaz yalıtımlı anahtarlama tertibatı’ üretilen elektriği çeşitli tüketicilere, başta Türkiye Cumhuriyeti güç şebekesine dağıtmaktan sorumlu olan hudut sistemine benzetilebilir.
“1’İNCİ GÜÇ ÜNİTESİNİN ÇALIŞMAYA BAŞLAMASINA YÖNELİK HAZIRLIKLARIN SON BASAMAKLARINDAN BİRİ”
NGS güç ünitesinin devreye alınmasının çok etaplı bir operasyon olduğuna dikkati çeken Dedusenko, “Şu anda 1’inci güç ünitesinin çalışmaya başlamasına yönelik hazırlıkların son evrelerinden biri devam ediyor. Ünitenin sistemleri ve elemanları işletmeye hazır hale getiriliyor. Bunların projede belirlenen kriter ve özelliklere uygunluğu denetim ediliyor. Bu, nükleer güvenliğin gerekliliklerine uymak ve santralin uzun yıllar boyunca sağlam çalışmasını sağlamak için gerekli.” bilgisini paylaştı.
PROJE TAKIMI ÇALIŞIYOR
Dedusenko, devreye alma sürecinin sağlam referanslara dayanmasının değerli olduğunu, bu süreçte, onlarca aktif güç ünitesini işletmeye alma deneyimine sahip olan Rosatom’un tüm tecrübesinin kullanıldığını belirterek, “Proje takımı, birinci atom kilovatının en kısa müddette Türkiye’nin güç sistemine verilmesi için tüm çabayı gösteriyor. Bu bağlamda, evvelki tedarikçiden kaynaklanan teslimat zorlukları nedeniyle 2024’te Çin’den tekrar kontrat yapmak zorunda kaldığımız anahtarlama tertibatı ekipmanının bu yıl içinde güç vermeye hazır olacağını öngörüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
YERLİLEŞTİRME HACMİ 11 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
Akkuyu NGS projesine Türk tedarikçilerin iştirakine özel kıymet verdiklerini anlatan Dedusenko, şu sözleri kullandı:
Proje ilerledikçe, Türk endüstrisinin projeye iştirak seviyesi de artıyor. Projenin başlangıcında hesaplanan yerlileştirme hacmi 4 milyar dolar olarak iddia edilirken, bugün Türkiye Cumhuriyeti’ne yapılan vergi ödemeleri de dikkate alındığında bu ölçü 11 milyar dolara ulaştı. Çeşitli evrelerde yaklaşık 2 bin şirket tedarikçi ve yüklenici olarak projeye katıldı. Türk tedarikçiler, projenin gereksinimleri için gereç, ekipman ve hizmet sağlamakta, inşaat ve montaj işleri ile inşaat alanı içinde ekipman nakliyatı yapmakta. Şantiyedeki inşaat materyallerinin büyük bir kısmı Türk üretimi. Lokal üreticiler, proje muhtaçlıkları için beton karışımları, donatı çeliği, metal yapılar, su yalıtım materyalleri, boru ve kablo eserleri tedarik ediyor.
Dedusenko, Türk şirketlerin, nükleer kesimin gerekliliklerine süratle ahenk sağlayarak, nükleer gücü alanındaki kaideleri karşılamak için üretim süreçlerini güzelleştirdiğini vurgulayarak, şöyle konuştu.
Sertifikasyon prosedürlerinden geçerek, Türk sanayi işletmeleri, ortalarında daha karmaşık olanlar da dahil olmak üzere, yeni eser tiplerinin üretimine başlayarak, sipariş hacmini artırıyor. Böylelikle, daha rekabetçi hale gelerek hem Türkiye’de hem de yurt dışında öbür atom santrallerinin üretim projelerine katılmayı umuyorlar. Bugün bunun örnekleri zati mevcut, Türk düzenleyici kurumunun teknik takviye kuruluşu olan NÜTED, Macaristan’daki Paks-2 NGS için ekipman imalatının kontrol denetimi hizmetlerini sunmak üzere bir kontrat imzaladı. Ayrıyeten, Türk inşaat şirketleri, Mısır’daki El-Dabaa NGS’nin inşasında yer alıyor.”
AKKUYU NGS İLE GELECEĞE YATIRIM
Akkuyu NGS’nin uzun vadeli bir proje olduğunu kaydeden Dedusenko, birkaç kuşağa pak ve kesintisiz güç sağlayacak bir santral inşa edilerek geleceğe yatırım yapıldığını söyledi.
Dedusenko, Akkuyu NGS’nin hidrokarbon ithalatına ve fosil yakıtların dünya piyasalarındaki fiyat dalgalanmalarına olan bağımlılığı azaltacağını, güç istikrarını güçlendireceğini ve iktisadın çeşitli kesimlerine emniyetli güç tedariki sağlayacağını lisana getirerek, “Kendi topraklarında faaliyete geçecek bir nükleer santral, Türkiye’yi ileri, etraf dostu elektrik üretim teknolojilerine sahip ülkeler ortasına taşıyacak.” dedi.
