Ümit Yenişehirli yazdı: Başını CHP’nin çektiği bir klasik Arap düşmanlığı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, dünkü “Terörsüz Türkiye” konuşmasında lisana getirdiği, “Türk, Kürt, Arap ittifakı” vurgusu, beklendiği üzere CHP’nin fabrika ayarlarını harekete geçirdi.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Erdoğan’ın, “Şam da İstanbul da ortak kentimiz. Ne vakit ittifak yaptık o vakit tarihi çizdik. Sonra nifak sokmaya çalıştılar. Terör baronları, Türk-Kürt-Araplar üzerine kirli oyunları olanlar kazandı. İşte bu kirli oyunu bozuyoruz.” formundaki kelamlarını jet süratiyle eleştirdi. Özel, “Çıkmış, Kürt-Türk-Arap. Hesap; Kürtlerin temsilcisi DEM, Türklerin temsilcisi MHP, Arapların temsilcisi de kendisi. Bak bak bak! Bir çatı kuracak, çatıda vatandaşlık şuuru değil, ümmet şuuru olacak. Sünni Müslümanlık üzerinden yeni bir ittifak kuracak. Ümmetçilik, mezhepçilik üzerinden bu coğrafyada sana hesap yaptırmayız.” dedi.

MÜSLÜMAN TÜRK İÇİN ARAPLAR “NECİP KAVİM”Dİ

Cumhuriyet Halk Partisi, ülkeyi tek başına yönettiği 27 yıl boyunca, sonrasında da muhalefete düştüğü devirde, her fırsatta Arap düşmanlığı sergileyen bir siyaset izlemişti. CHP’nin ideolojisi etrafında kümelenen kümeler da hâkim oldukları alanlarda bu düşmanlığı hep canlı tutmuşlardı.

Müslüman Türk toplumunun; Peygamber Efendimize (sav) hürmeti ve İslam’ın neşet ettiği coğrafyanın insanları olması nedeniyle asırlarca “Necip (soylu) Kavim” olarak isimlendirdiği Araplar için, Cumhuriyet devriyle birlikte ise ötekileştirme, düşmanlaştırma eforları baş göstermişti.

CHP’NİN MAZİSİ ARAP DÜŞMANLIĞIYLA DOLU

CHP’nin bu yaklaşımı, öncelikle devlet eliyle yürütülen iç ve dış siyasette besbelli hale getirilmişti. Dış siyasette, her şartta Arap aykırılığı öne çıkartılırken, içeride de gerek genel kültürel akımlarda gerekse de müfredatla eğitim çağındaki nesillere da bu anlayış empoze ediliyordu.

Parti; yeni ideolojiyi duyuran ve çoğaltan bir fonksiyon gören basın, sinema ve tiyatro ile Araplara yönelik olumsuz imaj ve kalıp niyetleri geniş kitlelere olumsuz içeriklerle ulaştırmaktaydı. Sinema, piyes, haber ve köşe yazılarının yanı sıra basında değerli bir yer tutan karikatürlerde de Araplar istinasız en makûs imajlarla canlandırılmaktaydı. Arap milletlerinin inanç, gelenek, kıyafet ve daha birçok özellikleri sürekli alaycı, hakir görülen bir yaklaşımla ele alınmaktaydı.

DERS KİTAPLARI: “ARAPLAR BİZİ GERİMİZDEN VURDU”

Eğitim müfredatı oluşturulurken, Araplarla ortaya uzaklık koyma, hâttâ düşmanlaştırma uğraşları yürütülmüştü. Öncelikle küçük bir Arap kümesinin faili olduğu Osmanlı’ya yönelik hücumlar, bütün bir Arap kavmine şamil kılınarak, “Araplar bizi geriden vurdu.” söylemi ısrarla tekrarlanarak zihinlere yerleştirilmeye çalışılmıştı.

Cumhuriyet’in birinci tarih ders kitaplarında Araplar hakkında, “hain, çok pis, erkek hâkim, bayanlara kıymet vermeyen, kız çocuklarını canlı diri toprağa gömen, yağmacı, kan davası güden, medeniyetten uzak ve yırtıcı bir ömür süren” üzere olumsuz tabirlere sıkça yer verilmişti.

CHP’YE NAZARAN FLORANSA İLE KUDÜS ORTASINDA BİR FARK YOKTU

Dönemin ders kitaplarında, Hilafet’in ilga edilmesi de savunularak, “Hilafet, Müslümanların kurtulması gereken bir yüktü.” ifadelerine yer verilmişti. Yazı ve konferanslarıyla yeni ideolojinin sunumunda en faal isimlerden birisi olan gazeteci-yazar ve CHP milletvekili Falih Rıfkı Atay, Cumhuriyet yönetiminin Arap halkları ve coğrafyasından kopuşunu çok hakikat bularak, “Biz Kudüs’te kirada oturuyoruz. Floransa ne kadar bizden değilse, Kudüs de o kadar bizim değildi.” diyordu.

YEŞİLÇAM DA “GÖREVİNİ” YAPTI

Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte devletin resmi ideolojisini geniş kesitlere benimsetme misyonu güden Türk sineması da eski sistemi kötülemeyi misyon bilmişti. Gerek eski sinemalarda gerekse daha yeni tarihli sinemalarda, Araplar çabucak her vakit, “kalleş, arttan vuran, üçkâğıtçı, tembel, şehvet düşkünü, çok eşli ve ahlaksız” üzere olumsuz sıfatlarla yansıtıldı.

“ORTA ASYA’DAN GELDİK” VURGUSU

Bu alandaki öbür yaklaşım ise Türklerin tarihini yalnızca Orta Asya’ya dayandırarak, toplumu; Osmanlı, hasebiyle da Arap coğrafyasındaki varlığıyla bağlantılı köklerinden uzaklaştırılma gayretlerinde sergilenmişti. Gerek ders kitaplarında gerekse de kültürel temsillerde, Türk tarihi ele alınırken, bin yıllık İslam periyodu atlanarak, Türklerin Anadolu’ya adeta Orta Asya inançları eşliğinde geldiği vurgusu yapılmaya çalışılmıştı.

2023’TEKİ ARAŞTIRMADA BİLE “KÖTÜ ARAP” İMAJI

CHP’nin temellerini attığı, iktidarda olmadığı vakitlerde bile eğitim ve kültürel alanlardaki ideolojik tesiriyle varlığını sürdürme eğilimi sergileyen “Arap düşmanlığı”, çok yakın tarihli bir araştırmada da izlerini göstermişti.

Halen, Endonezya’da Türkiye’nin Cakarta Büyükelçiliği vazifesini yürüten Prof. Dr. Talip Küçükcan’ın, iki yıl evvel yaptığı Araplara yönelik algı ve tavırları ölçümlediği bir araştırma, Türk toplumunun değerli bir kısmının, Araplar hakkında olumsuz kalıp yargılara – hâlâ – sahip olduğunu ortaya koymuştu:

Türk toplumundaki Araplara yönelik kanaat: Toplumun yüzde 65’i erkekleri zevk, sefa ve cümbüşe düşkün, yüzde 44’ü çok dindar ve yobaz, yüzde 50’si çalışamaya gerek duymayan, tembel, yüzde 45’i Türkleri arttan hançerleyen, yüzde 43’ü pis bir millet ve yüzde 37’si sıkıntı vakitlerde güvenilemeyecek bir millet Arap milleti.

– Doç. Dr. Necmettin Acar, “Cumhuriyetin Yüzüncü Yılında Türk-Arap Bağlarında Ruhsal Faktörler”, Muhafazakâr Düşünce Dergisi, Temmuz-Aralık 2023

– Doç. Dr. M. Talha Çiçek, “Erken Cumhuriyet Devri Ders Kitapları Çerçevesinde Türk Ulus Kimliği İnşası ve ‘Arap İhaneti’”, Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, S. 32, 2012