Borç uyuşmazlıklarına yerli ve adil çözüm: Helalleşme Endeksi
İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duruel, İktisat ve Finans Anabilim Dalı’nda yürütülen doktora çalışması kapsamında geliştirilen modelin, Prof. Dr. Nazif Çalış ve Öğr. Gör. Durmuş Baysal tarafından hazırlandığını belirtti. Duruel, endeksin bilhassa finansal uyuşmazlıklarda kamu kaynaklarının daha faal ve verimli kullanılmasına katkı sunacağını söz etti.
TEK KRİTERLE DEĞİL, ÇOK BOYUTLU HESAPLAMA
Helalleşme Endeksi’nin sırf enflasyon bilgilerine dayalı olmadığını vurgulayan yetkililer, sistemin; TÜFE, deflatör, taban fiyat artışı, konut fiyat endeksi üzere göstergelerin yanı sıra gram altın, gerçek efektif döviz kuru ve petrol fiyatlarını da içeren çok boyutlu bir hesaplama yapısına sahip olduğunu aktardı.
GECİKME BEDELİNE HAKKANİYETLİ ALTERNATİF
Çalışmanın, klasik gecikme bedellerinin yetersiz kaldığı durumlarda daha adil bir kıymetlendirme sunduğu belirtilirken; şeffaf yapısıyla adalet algısını güçlendirdiği, toplumsal tansiyon ve inanç kaybı risklerini azaltabileceği kaydedildi. Model, borçlu ve alacaklı ortasındaki uyuşmazlıkların hakkaniyet temelinde çözümlenmesini hedefliyor.
AYM KARARIYLA UYUMLU
Öte yandan, Anayasa Mahkemesi’nin 8 Temmuz 2025 tarihli kararında, yüksek enflasyonun alacakların gerçek pahasını aşındırdığına dikkat çekilerek TBMM’ye yasal düzenleme daveti yapıldığı hatırlatıldı. İSTE tarafından geliştirilen Helalleşme Endeksi’nin, kelam konusu kararın ruhuyla uyumlu olduğu vurgulandı.
KADİM ANLAYIŞ, ÇAĞDAŞ YÖNTEM
Kadim helalleşme kültürünü çağdaş uzlaştırma ve finansal kıymetlendirme yollarıyla bir ortaya getiren modelin uygulamasına www.helallesmeendeksi.com adresinden, akademik çalışmasına ise bmij.org üzerinden erişilebildiği bildirildi.
